Yaşamsal Süreçleri
Yaşam her zaman aynı şekilde ilerlemez. Zaman zaman önemli kararlar almak, alışılmış düzenin değişmesi ya da beklenmedik yaşam olaylarıyla karşılaşmak, kişinin kendisini yeniden değerlendirmesine neden olabilir.
Bu dönemlerde yaşanan güçlükler her zaman psikiyatrik bir tanının parçası olmak zorunda değildir. Bazen yalnızca yaşamın doğal akışı içinde ortaya çıkan belirsizlikler, değişimler ya da yeni sorumluluklar bile kişinin kendisini zorlanmış hissetmesine yol açabilir.
Bu nedenle yaşam süreçlerini değerlendirirken yalnızca yaşanan olaya değil; kişinin yaşam öyküsüne, kişilik özelliklerine, ilişki kurma biçimine ve içinde bulunduğu koşullara birlikte bakmayı önemsiyoruz.
Yaşamın Her Dönemi Farklı Sorular Getirebilir
İnsan yaşamı boyunca farklı geçiş dönemlerinden geçer.
Eğitim yaşamı, meslek seçimi, iş değişiklikleri, evlilik, ayrılık, ebeveyn olma, taşınma, kayıplar ya da emeklilik gibi yaşam olayları; kişinin alışık olduğu düzeni değiştirebilir.
Bazen ise ortada belirgin bir yaşam olayı olmamasına rağmen kişi kendisini uzun zamandır sorguladığını fark edebilir.
"Hayatım gerçekten istediğim gibi mi ilerliyor?"
"Bundan sonra nasıl bir yaşam istiyorum?"
"Neden aynı kararları tekrar ediyorum?"
Bu sorular yaşamın doğal bir parçası olabilir.
Her İnsan Aynı Durumu Farklı Şekilde Yaşar
Aynı yaşam olayı farklı kişiler üzerinde farklı etkiler oluşturabilir.
Bir iş değişikliği bir kişi için yeni bir başlangıç anlamına gelirken, başka biri için belirsizlik ve kaygı yaratabilir.
Bir ayrılık kimi zaman yas sürecini beraberinde getirirken, kimi zaman kişinin kendisini yeniden tanımasına olanak sağlayabilir.
Bu nedenle yaşanan olaydan çok, kişinin bu olaya nasıl anlam verdiğini ve yaşamındaki diğer deneyimlerle nasıl ilişkilendirdiğini anlamaya çalışıyoruz.
Yaşam Süreçlerini Değerlendirirken Neleri Ele Alıyoruz?
Her yaşam süreci kendine özgüdür. Bununla birlikte görüşmelerde sık karşılaşılan konulardan bazıları şunlardır:
-
Karar verme güçlükleri
-
Yaşam değişimlerine uyum
-
Mesleki yönelim ve kariyer kararları
-
İlişkilerle ilgili önemli yaşam kararları
-
Ayrılık ve boşanma süreçleri
-
Yas ve kayıp yaşantıları
-
Amaç ve anlam arayışı
-
Tekrarlayan yaşam döngüleri
-
Kendini sıkışmış hissetme
-
Geleceğe ilişkin belirsizlikler
Bu konuların her biri, kişinin yaşam öyküsü ve bireysel özellikleri doğrultusunda değerlendirilir.
Çalışma Yaklaşımımız
Yaşam süreçlerini tek başına yaşanan olaylar olarak değerlendirmiyoruz.
Bir kararın neden zorlaştığını, belirli yaşam olaylarının neden farklı etkiler oluşturduğunu ya da bazı güçlüklerin neden tekrar ettiğini anlamaya çalışırken; kişinin yaşam öyküsünü, kişilik örüntülerini, ilişki deneyimlerini ve güçlü yönlerini birlikte ele almayı önemsiyoruz.
Bilimsel bilgi ve yöntemlerden yararlanıyor; ancak hiçbir yöntemin tek başına her insanı açıklayamayacağını düşünüyoruz. Gerektiğinde farklı yaklaşımlardan yararlanırken, hangi yöntemin kullanılacağından çok kişinin ihtiyaçlarını ve yaşamını nasıl anlamlandırdığını anlamaya odaklanıyoruz.
Her Yaşam Süreci Kendine Özgüdür
Yaşam boyunca karşılaşılan değişimler ve belirsizlikler, her insan için aynı anlamı taşımaz.
Bu nedenle değerlendirme sürecinde amacımız yaşanan olaya hazır açıklamalar getirmek ya da kişiyi belirli kalıplar içinde değerlendirmek değildir.
Her insanın yaşam öyküsünün, içinde bulunduğu koşulların ve yaşamı anlamlandırma biçiminin kendine özgü olduğunu kabul ediyor; değerlendirmeleri bu bütünlük içinde ele almayı önemsiyoruz.
Bazı dönemlerde yaşanan güçlükler, çözülecek bir problemden çok anlaşılmayı bekleyen bir yaşam süreci olabilir.
